گزارش خبری - تحلیلی کیهان
نگاه متفاوت ایران و آمریکا به مذاکرات داسیلوا در تهران

سرویس سیاسی-
در حالی که تا چند روز دیگر رئیس جمهور برزیل با حضور در تهران برای یافتن راهی میانه در مذاکرات هسته ای تلاش خواهد کرد، آمریکایی ها از هم اکنون بی علاقگی خود را به حصول هرگونه توافق اعلام می کنند.
لولا داسیلوا رئیس جمهور برزیل که برای سفر به تهران تدارکات گسترده ای از جمله رایزنی های مداوم با آمریکا، روسیه و ترکیه انجام داده و به گفته منابع غربی پیشنهاد جدیدی برای عرضه دارد، روز یکشنبه وارد تهران خواهد شد.
در همین حال، هیلاری کلینتون وزیرخارجه آمریکا روز جمعه به صراحت گفت تغییری در مواضع تهران مشاهده نمی کند و به همین دلیل امیدی به موفقیت سفر لولا به تهران ندارد. سوزان رایس سفیر آمریکا در سازمان ملل هم که متولی مذاکرات تحریم ایران است به فاصله اندکی از وزیرخارجه آمریکا اعلام کرد سفر رئیس جمهور برزیل به تهران از سرعت اعمال تحریم ها علیه ایران نخواهد کاست. این اظهارات دو مقام رسمی ایالات متحده توسط یک دیپلمات ناشناخته پی گیری شد که روز پنج شنبه به خبرگزاری فرانسه گفت: «سفر لولا به تهران آخرین فرصتی است که قبل از تحریم ها به دیپلماسی داده خواهد شد».
این قبیل موضع گیری های آمریکا دقیقاً در تقابل با اظهارات بارها اعلام شده آنها در چند هفته گذشته قرار دارد که بر همکاری کامل خود با برزیل برای یافتن یک راه حل مرضی الطرفین برای موضوع مبادله سوخت تاکید کرده اند. کارشناسان در تهران عقیده دارند آمریکا بسیار نگران است پیشنهاد لولا به گونه ای باشد که تمامی توجیهات آمریکا برای مخالفت با فرمول های جدید مبادله مواد هسته ای را از بین ببرد و به همین دلیل مقام های آمریکایی از همین حالا تمامی تلاش های خود را برای ناکام ماندن این سفر به کار گرفته اند.
نقش برزیل در مباحثات دیپلماتیک مربوط به برنامه هسته ای ایران از زمانی جدی شد که این کشور به عنوان عضو غیردائم شورای امنیت سازمان ملل به مخالفت با درخواست آمریکا برای صدور قطعنامه جدید تحریم علیه ایران پرداخت. اساس موضع برازیلیا در مخالفت با تحریم ایران این بوده است که این کشور عقیده دارد تحریم قادر به متوقف کردن برنامه هسته ای ایران نخواهد بود ضمن این که اساسا ایران تخلفی مرتکب نشده که مستحق تحریم باشد. علاوه بر این دیدگاه رسمی دو عامل دیگر هم در مخالفت برزیل با تحریم ایران موثر بوده است. عامل اول این است که لولا داسیلوا رئیس جمهور برزیل، شدیدا علاقمند به ارتقای جایگاه کشور خود در معادلات جهانی است و مسئله ایران را فرصتی برای تحقق این موضوع می داند. عامل دوم اما مهمتر است و آن هم این است که برزیل تصور می کند اگر به تحریم ایران در شورای امنیت رای مثبت بدهد در واقع خودش را تحریم کرده است چرا که برنامه هسته ای برزیل بسیار شبیه برنامه ایران است به علاوه برزیل در آستانه گسترش شدید روابط تجاری خود با تهران است که طبعا در اثر تحریم های جدید دچار مشکل خواهد شد.
بنابراین برزیل با همکاری کشورهایی چون ترکیه تلاش کرده است که نقش نوعی «طرف ثالث» را در احیای پیشنهاد مبادله مواد هسته ای(پیشنهاد وین) ایفا کند.
گزارش هایی وجود دارد که نشان می دهد برزیل و ترکیه آماده هستند به عنوان کشورهای امین خود را برای میزبانی مبادله مواد هسته ای بین ایران و غرب کاندیدا کنند و آمریکا هم که تا امروز دائما تاکید می کرد هرگونه مبادله باید با فاصله زمانی یک سال و 3 ماه در یک بسته و جایی خارج از ایران انجام شود طی مکاتباتی با برازیلیا و آنکارا موضع خود را تعدیل کرده است.
با این وجود دیپلمات ها در تهران می گویند از آنجا که ایران مبادله همزمان در خاک ایران- در یک یا چند بسته- را تنها تضمین عینی قابل قبول می داند این موضع را در مقابل هیچ پیشنهادی تغییر نخواهد داد و هر راه حل میانه ای برای آن که از جانب ایران قابل بررسی باشد باید این موضوع را لحاظ کند.
علاوه بر این ایران اکنون خود در حال غنی سازی اورانیوم در حد 20 درصد است و تاکنون موفق شده چند کیلوگرم اورانیوم 20 درصد تولید نماید. در کنار غنی سازی 20 درصد ایران تلاش های خود برای تولید صفحه های سوخت راکتور تهران را هم تشدید کرده و گزارش های رسیده به کیهان حکایت از آن دارد که این صفحه ها طی 3-2 ماه آینده به طور کامل آماده استفاده خواهد شد. بنابراین بی نتیجه ماندن تلاش های کشورهای واسطه تنها به تشدید فرایند غنی سازی و تولید سوخت در ایران و از دست رفتن فرصتی دیگر برای آمریکا خواهد انجامید و روی اراده ایران تاثیری نخواهد داشت.
میانجیگری برزیل
در بحران هسته ای ایران برخلاف منافع آمریکاست
در حالی که برزیل سعی دارد نقش میانجی را در بحران هسته ای ایران ایفا کند آمریکا نگران است که ایفای این نقش مانع تلاش های آن در وضع تحریم بر ضد ایران شود.
به گزارش فایننشال تایمز، روز یکشنبه وقتی لولا داسیلوا رئیس جمهور برزیل با محمود احمدی نژاد در تهران دیدار می کند جاه طلبی برزیل برای ایفای نقش بزرگتر در امور جهانی و عزم آن برای بی فرجام کردن طرح های آمریکا در قبال ایران محقق خواهد شد.
براساس این گزارش، هدف از دیدار داسیلوا تقویت تلاش های دیپلماتیک برای حل مسئله هسته ای ایران است و در حالی که داسیلوا امیدوار است راهی برای حل این بحران پیدا کند آمریکا نگران است که این اقدام وی مانعی بر سر راه تلاش ها برای کسب موافقت کشورها با قطعنامه تحریم ایران در سازمان ملل شود.
فایننشال تایمز اضافه کرد: مقامات آمریکا خاطرنشان کرده اند که تلاش جداگانه برزیل در یافتن راه حلی دیپلماتیک و همچنین تلاش های سایر قدرت های نوظهور همچون ترکیه چالشی جدید برای سیاست خارجی آمریکا محسوب می شود.
«توماس شانون» سفیر آمریکا دربرزیل به این روزنامه گفت جسارت یافتن برزیل در عرصه جهانی و تلاش این کشور برای اعمال نفوذ سبب برخورد آن با منافع آمریکا در برخی زمینه ها از جمله ایران خاورمیانه و هائیتی شده است.
وی افزود: در حالی که ظهور برزیل در این عرصه به طور کلی مثبت است اما برای آمریکا چالش برانگیز است و ما به این فکر می افتیم که در روابط با برزیل بازنگری کنیم.
طبق این گزارش، لولا داسیلوا قرار است جمعه و پیش از عزیمت به ایران در مسکو درباره مسئله هسته ای ایران با دیمیتری مدودف رئیس جمهور روسیه گفت وگو کند.
فایننشال تایمز ادامه داد: هرچند مسکو اعلام کرده است که از اقدامات هدفمند بر ضد تهران حمایت می کند اما خبرگزاری رسمی برزیل دیروز گزارش داد که رئیس جمهور این کشور درپی جلب موافقت مدودف در حمایت نکردن از تحریم های ایران در شورای امنیت است. این در حالی است که کاخ سفید گفت مدودف و اوباما درگفت وگوی تلفنی دیروز خود موافقت کردند که تلاش های خود را برای حصول نتیجه هرچه سریعتر درباره قطعنامه تحریمی متمرکز کنند.
این گزارش در نهایت تاکید کرد: وضع تحریم های جدید یکی از اولویت های اصلی دولت اوباما در عرصه بین الملل است هیلاری کلینتون وزیر خارجه این کشور در ماه مارس به برزیل سفر کرد تا داسیلوا را متقاعد کند که از تحریم ها در شورای امنیت حمایت کند اما موفق نشد. برخی مقامات آمریکایی امیدوارند چنانچه ایران در این سفر هیچگونه نرمشی نشان نداد داسیلوا نیز با تحریم های شورای امنیت همراه شود.