کلافه شدن آمریکا از ابتکار ایران و شکاف میان متحدان کاخ سفید (خبر ویژه)

مجله آمریکایی نیوزویک از تشدید شکاف میان کاخ سفید و سایر کشورها پس از انتشار بیانیه سه جانبه تهران خبر داد.
نیوزویک تفاوت بیانیه اخیر با فرمول پیشنهادی سال گذشته (وین) را این گونه توصیف کرد که «این توافق در ظاهر شبیه توافق وین است اما چندین تفاوت بنیادی وجود دارد. برای مثال دلیل اصلی ارائه پیشنهاد سال گذشته، توقف کامل غنی سازی سوخت هسته ای توسط ایران بود؛ امری که مورد پافشاری شورای امنیت نیز قرار دارد؛ ولی احمدی نژاد کاملاً روشن کرده است که ایران هیچ قصدی برای دست برداشتن از برنامه ساخت سانتریفیوژهای خود ندارد. تفاوت دیگر این است که هیچ شفافیتی درباره توافق به دست آمده وجود ندارد. آیا سوخت هسته ای به ترکیه ارسال خواهد شد البته گمان می رود محموله ارسالی بخش کوچکی از کل ذخیره اورانیوم ایران باشد. آیا همین محموله به سوخت با درجه خلوص بالاتر تبدیل خواهد شد و یا اینکه از این محموله تنها به عنوان نوعی ضمانت در ترکیه نگهداری خواهد شد؟»
نیوزویک ایجاد شکاف میان طرفداران تحریم به سرپرستی آمریکا و مخالفان بالقوه آن (روسیه، ترکیه، برزیل و چین) را از پیامدهای بیانیه تهران توصیف کرد و نوشت: تهران می تواند در این زمینه کشورهای دیگر را نیز همراه خود کند. ضمناً این توافق، به مرزبندی سنتی میان کشورهای در حال توسعه از یک سو و آمریکا از سوی دیگر کمک می کند برای همین هم هست که مذاکرات اخیر در حاشیه یک کنفرانس بین المللی با شرکت کشورهای در حال توسعه با میزبانی احمدی نژاد در تهران صورت گرفته است. اکنون آمریکا تحت فشار قرار گرفته تا به متحدانش ثابت کند هنوز دلیلی برای وضع تحریم ها وجود دارد. روسیه در حال عقب نشستن از پشتیبانی قبلی خود از تحریم هاست؛ پشتیبانی که باراک اوباما برای بدست آوردن آن، سخت کار کرده بود. احمدی نژاد استاد برقراری سازش های دقیقه آخر است، که برای ایجاد شکاف در میان مخالفان است.
روزنامه وال استریت ژورنال نیز نگرانی استراتژیک مشابهی را پیش کشید و نوشت: توافق هسته ای اخیر ایران برای معاوضه سوخت هسته ای با میانجیگری برزیل و ترکیه مانع جدیدی بر سر راه اعمال تحریم و مجازات دولت ایران ایجاد خواهد کرد و مشکلاتی را برای اعمال رهبری جهانی آمریکا در برابر نفوذ قدرتهای کوچک فراهم خواهد کرد.
به نوشته وال استریت ژورنال «دولت آمریکا نگرانی و ملاحظات خود را در مورد این توافق ابراز کرده و می گوید که این معامله نسخه ضعیف تری از توافق پاییز سال گذشته در ژنو است که دولت ایران از پذیرش آن امتناع کرد. به عنوان مثال در توافق سال گذشته ایران متعهد می شد که غنی سازی اورانیوم با غلظت بیشتر از 3 تا 4 درصد را کاملاً متوقف کند. اما در توافق اخیر ایران به توقف غنی سازی متعهد نمی شود و در حال حاضر درجه غلظت غنی سازی بخشی از اورانیوم در ایران حدود 20 درصد است. البته ایران قبول کرده که حجم مشابهی از اورانیوم غنی شده خود (حدود 1200 کیلوگرم) را به خارج بفرستد. ولی چون تولید ایران افزایش یافته می تواند حجم اورانیوم غنی شده بیشتری را در کشور حفظ کند. آمریکا و متحدان اروپایی آن نگران هستند که توافق اخیر تلاش برای تصویب تحریم ها علیه ایران را در شورای امنیت مختل کند».
به گزارش وال استریت ژورنال، «دولت آمریکا در برخورد با اقدامات رهبران برزیل و ترکیه باید بسیار هوشمندانه عمل کند چون هر دو کشور در حال حاضر از اعضای غیردائمی شورای امنیت هستند. برخی از مقامات آمریکایی معتقدند که رهبران ترکیه و برزیل عملاً به دام بازی های ایران افتاده اند که هدف آن بر هم زدن اتحاد بین المللی علیه برنامه های هسته ای آن کشور است. کاخ سفید در واکنش خود مراقب بود که رهبران ترکیه و برزیل را مورد انتقاد قرار ندهد و «تلاشهای آنها را ستود». با این وجود برخی از سران آمریکا و اروپا از اقدام دولت های ترکیه و برزیل به تلخی یاد کرده و گفتند که این مسئله می تواند به تلاشهای دولت ترکیه برای عضویت در اتحادیه اروپا و امید دولت برزیل برای عضویت دائم در شورای امنیت سازمان ملل متحد لطمه بزند.
این روزنامه آمریکایی مجدداً تاکید کرد: توافق تهران بسیار ضعیف تر از طرح پیشنهادی در وین است و عملاً ایران هیچ تضمینی برای توقف غنی سازی نمی دهد.
مجله تایم هم اقدام اخیر ایران را اقدام تاکتیکی و تاخیری توصیف کرد و نوشت: کاسه صبر آمریکا و اروپا لبریز شده است. در همین حال که دیپلمات های دنیا فقط به بازی با کلمات مشغولند سانتریفیوژهای ایران همچنان به چرخش و غنی سازی ادامه می دهند.